Dag 1 BRUSSEL - EUROPESE LUCHTHAVEN - KUALA LUMPUR
Vroege bijeenkomst in Brussels Airport voor vertrek per regelmatige lijnvlucht naar een Europese luchthaven (ofwel per autocar). Aansluitend vertrek per regelmatige lijnvlucht van MALAYSIA AIRLINES naar Kuala Lumpur. Maaltijden en dranken aan boord van de lange afstandsvluchten zijn inbegrepen. Tijdens de feedervlucht zijn dranken en snacks verkrijgbaar mits betaling.
Dag 2 KUALA LUMPUR - DENPASAR - UBUD
‘s Ochtends aankomst in de luchthaven van Kuala Lumpur en aansluitend vertrek per regelmatige lijnvlucht van MALAYSIA AIRLINES naar Denpasar, Bali. Bij aankomst in de luchthaven Ngurah Rai overbrenging naar het ALILA UBUD hotel, gekend voor haar rustgevende locatie en architecturale schoonheid. Na het betrekken van de kamers genieten we tijdens de afternoon tea van de zonnestralen en het verkwikkende water. Diner en overnachting in het hotel. (D)
Geschenk van de goden
Dag 3 CENTRAAL-BALI - BENTUYUNG - UBUD
Ontbijt. De goden hadden het goed voor met de Balinezen, toen ze voor hen de ‘navel van de wereld’ schiepen. In de streek rond Bentuyung wordt het duidelijk dat ze hun goden dankbaar zijn voor dit geschenk. Hier verbazen we ons over de rust en de schoonheid dat het landschap uitstraalt. We wandelen doorheen een immens plateau waarin het geaccidenteerde terrein omgevormd werd in geboetseerde rijstterrassen. Indrukwekkend is het uiterst ingewikkelde irrigatiesysteem, dat onder toezicht van het sociaal-economisch subakorgaan verkeert. Dit orgaan ziet erop toe dat elk lid een rechtmatig deel van het beschikbare water krijgt. In ruil daarvoor wordt men geacht mee te helpen aan het bouwen en onderhouden van dammen, waterkanalen en uit bamboe vervaardigde aquaducten. Vaak moeten de leden gezamenlijke pelgrimages maken, opdat de goden de watertoevoer garanderen. Her en der zien we kleinere tempels en altaren, die een belangrijke functie vervullen bij de rituelen. Vanwege haar overvloed aan bronwater, vulkanische grond en constant gunstig klimaat levert het eiland drie rijstoogsten per jaar. Men kan elke fase in de natte rijstcyclus, alternerend, op eenzelfde stuk rijstterras bewonderen. Lunch in een lokaal restaurant in hartje Ubud. Omwille van haar schoonheid en ideale schilderslicht kwamen hier in de eerste helft van de 19de eeuw buitenlandse schilders zich vestigen, zoals Walter Spies, Antonio Blanco, Arie Smit en W.G. Hofker. We bezoeken een van de meest gerenommeerde musea, het Neka museum, waar we een overzicht krijgen van de Balinese schilderkunst. Terug in het hotel laten we ons verwennen met een heerlijke ontspannende massage of voetreflexmassage. Avondmaal en Keroncong-optreden in het hotel. (O,L,D)
Dag 4 CENTRAAL BALI PER CABRIO VW-JEEPS
Na een heerlijk ontbijt wacht ons een boeiend traject, in cabrio VW-jeep konvooi, doorheen het minder bekende centrale berggebied met zijn vulkanen, meren, rijstterrassen, kruidnageltuinen en geïsoleerde dorpjes. Aan de voet van de Batukaru vulkaan maken we een natuurwandeling tussen de immense rijstterrassen. Hier merken we dat het levenspatroon op Bali op een specifiek ritme verloopt. Er bestaat een dergelijke relatie tussen de elegante en kleurrijke bevolking en de uiterst weelderige vegetatie, tussen hun gevoelige aard en dit vruchtbare eiland. Wanneer we onderweg door enkele dorpjes trekken, merken we dat individualisme voor de Balinees niet bestaat. Haast altijd zijn het groepjes mensen die in de weer zijn met burenhulp of de voorbereidingen voor de vele rituelen die ieder belangrijk levensstadium markeert. Lunch in een lokaal restaurant. In het conglomeraat van hindoeïstische en boeddhistische principes op basis van voorouderverering neemt de Pura Ulun Danu een belangrijke plaats in. Deze fotogenieke tempel herbergt de drie-eenheid, waarin uitzonderlijk, de meru met elf daken gewijd aan Vishnu, als god van de meren, haar status verraadt. Diner in Ubud en overnachting in het hotel. (O,L,D)
Eiland tussen vuur en water
Dag 5 UBUD - KINTAMANI - BATUR - KLUNGKUNG - LOMBOK
Ontbijt. Met aangepast vervoer verkennen we het groene centrum van het eiland, waarin landbouw en huisindustrie hand in hand gaan met religieuze activiteiten. Via Taro bereiken we de minder bekende, maar zeer charmante tempel van Sebatu, die door de hele hindoebevolking van het eiland als rituele purificatieplaats gebruikt wordt. We verlaten het district of kabupaten Badung en rijden Bangli binnen. De weg gaat in stijgende lijn, tot plotseling de tweede bergmassa van belang opdoemt, bestaande uit de Gunung Batur en enkele omliggende vulkanen. De kraterrand waarop we ons bevinden, omringt een spectaculaire verzameling van natuurfenomenen. De caldera, 14km in doorsnede, bleef achter nadat in een grijs geologisch verleden de top van de vulkaan werd weggeslagen en omhult nu het blauwe kratermeer. Omgeven door brokkelige lavavelden valt hier en daar met het blote oog een fragiel dorpje te ontdekken. De rokende kratermond aan de voorzijde van de vulkaankegel contrasteert beduidend met de gestolde, inktzwarte lavastroom uitgespuwd bij de laatste uitbarsting in 1994. Lunch met zicht op de vulkaan. Geleidelijk aan verandert de vegetatie van naaldboombossen naar citrustuinen. In Rendang bevinden we ons wederom in het tropische groen met haar kokos- en salakpalmen, waarvan het dorpje Duda het handelscentrum is. Parallel met de voet van de heilige en hoogste Agung vulkaan – het zenith van de wereld in de Balinese kosmologie – kronkelt de weg solitair naar het oosten. We merken hoe voor de meeste Balinezen de tijd is blijven stilstaan. De mensen bouwen hun huizen nog steeds volgens eeuwenoude tradities. We wandelen langs de kleine wegen en zoeken contact met de bevolking. In het stadje Klungkung leefde tot in 1930 het centrale rechtsorgaan van Bali en werden alle rechtszaken gehouden onder toezicht van de Nederlandse bezetter. De mooie plafondschilderijen herinneren de aanwezigen aan de straffen en beloningen die hen wachten na dit leven. We volgen de zuidoostelijke kustlijn en rijden naar de luchthaven voor onze binnenlandse vlucht naar het zustereiland Lombok. Diner en overnachting in het intieme en sfeervolle QUNCI VILLAS. (O,L,D)
Trimarantocht naar Gili Sudak
Dag 6 ZUIDWESTLOMBOK - GILI SUDAK - SEKOTONG
Ontbijt. Het eiland Lombok vormt de westelijke poort tot de ongetemde en afwisselende cultuur van Nusa Tenggara of de oostelijke eilanden van de Gordel van Smaragd. De Straat van Lombok is niet ondiep zoals de zee-engte tussen Bali en Java. Dit is de route van atoomonderzeeërs die ongemerkt van de Indische naar de Grote Oceaan glippen en vormt dusdanig een enorme barrière voor fauna en flora. Hierlangs loopt de zoögrafische Wallace-lijn die de Aziatische fauna en flora in de westelijke archipel scheidt van de oostelijke meer Australische. We beginnen aan een uitgebreide dagtocht naar het ongerepte zuiden dat een fascinerende smeltkroes vormt van islamitische Sasak en hindoe-Balinezen. Deze ochtend wacht ons een mooi traject langsheen de westkust van dit ongerepte eiland. Wanneer we de Chinese begraafplaatsen van Mangsit bezoeken, vallen de vreemde vormen van de graven ons op. Langs tal van pittoreske desa’s en moskeeën, bereiken we Banyumulek. Hier hebben de mensen zich van oudsher gespecialiseerd in aardewerk, dat nog steeds op ambachtelijke wijze wordt vervaardigd. Aan de rand van dit dorpje nemen we de pupulaire ‘cidomo’ oftewel paardenkar voor een rit naar Kediri. Per trimaran varen we uit naar Sudak, een van de ‘onbekende’ Gili’s rond het moedereiland, waar we haar prachtige baaien, maagdelijke stranden en onderwaterwereld mogen verkennen. Na de middag wacht ons een heerlijke visbarbecue. In de streek rond Sekotong wordt het traditionele alang-alang gras volop verwerkt in bouwmateriaal en zorgt naast het steenbakken, visvangst en scheepsbouw voor extra inkomsten. We varen terug en dineren in Senggigi, het rustige en enige toeristische plaatsje van Lombok. Overnachting in het hotel. (O,L,D)
De wonderlijke samenleving van de Sasak
Dag 7 WEST EN ZUID LOMBOK - BALI
Ontbijt. Via Gunungsari klimmen we naar het groene woud van Kekait waar het kostbare sap van de arenpalm een belangrijke economische tak vormt. Verderop in het tropische regenwoud van Pusuk ontmoeten we verschillende troepen langstaartmakaken die elk hun territorium trachten te verdedigen. Het eiland Lombok wordt gedomineerd door de Rinjanivulkaan, Indonesië’s tweede hoogste vulkaan en een van de hoogste pieken in de archipel. De Rinjani is de kroon op een bergketen die het centraal-noordelijke deel van het eiland domineert en de belangrijkste bron vormt voor de irrigatie van de rijstvelden. We stoppen voor een korte wandeling doorheen een van de authentieke vissersdorpjes, maken een praatje met de lokale bevolking en genieten van de prachtige baaien die voor ons liggen uitgewaaierd. De typische zeilbootjes of ‘jukung’ worden opgewacht door verwachtingsvolle vrouwen, die de vangst van de nacht snel naar de markt willen brengen. Lunch. Ten zuiden van de centrale hoofdstad Praya bezoeken we de oudste ‘kampung’ van Lombok. Hier worden we geconfronteerd met de wonderlijke samenleving van de Sasak. De originele bevolking van dit eiland zijn animistische moslims en leven in coëxistentie met de talrijke Balinese hindoes die zich hier voornamelijk kwamen vestigen in de 18de eeuw. Zij wonen in kleine dorpsgemeenschappen en hebben in deze moderne tijd hun eigen identiteit weten te bewaren. Opvallend zijn de klokvormige rieten daken van hun voorraadschuren, omringd door kleine bamboehuizen. In een van deze authentieke dorpjes worden we verwelkomd met traditionele dansen en krijgen we de spectaculaire stokgevechten – genaamd ‘peresehan’ of ‘berempuk’ – te zien. Tegen de late namiddag nemen we een korte vlucht naar Bali en rijden naar het zuidelijke schiereiland Nusa Dua. We betrekken de kamers in het NOVOTEL NUSA DUA RESIDENCE resort. Diner en overnachting. (O,L,D)
Sulawesi, orchidee van de ‘Grote Oost’
Dag 8 BALI - MAKASSAR - TANAH TORAJA
Ontbijt. Transfer naar de luchthaven voor vertrek per binnenlandse vlucht naar Sulawesi, een grillig gevormd eiland in de Java zee. Na aankomst op Hassanudin Airport, rijden we een tijd lang langs de vruchtbare zuidwestkust van het eiland doorheen Bugis gebied. De Bugis, de grootste etnische groep in Zuid-Sulawesi, zijn vermaard als zeevaardersvolk en wonen nog steeds in paalwoningen. Rond de middag bereiken we Pare Pare waar we de lunch nemen aan de kust. Daarna vervolgen we de rit richting binnenland. Af en toe biedt de weg een zicht op de brede Sa’danrivier, waarop volgens de overlevering de Toraja’s zich naar hun huidige thuisland voeren. Door een steeds bergachtiger landschap met prachtige vergezichten bereiken we tenslotte Rantepao, cultureel en economisch centrum van Torajaland. ‘s Avonds nemen we onze intrek in de karakteristieke en in Toraja-stijl opgetrokken kamers van het mooie TORAJA HERITAGE hotel. Diner en overnachting. (O,L,D)
Toraja, waar de doden het leven bepalen
Dag 9 & 10 & 11 TANAH TORAJA
Gedurende deze drie dagen doorkruisen we intensief het hoogland van de Toraja’s. Dit boeiende bergvolk leefde nog niet zo lang geleden volledig geïsoleerd van de rest van het eiland en heeft mede daardoor een krachtige en levendige culturele identiteit weten te bewaren. Verborgen achter steile bergruggen en temidden de schitterendste rijstterrassen liggen dorpjes, waar overal de kenmerkende zadeldaken in het oog springen. Dit gebied leent zich uitstekend tot het maken van prachtige natuurwandelingen. We nemen rustig de tijd om de typische architectuur van de Toraja’s te bewonderen. Op verschillende plaatsen maken we kennis met de wel heel speciale dodencultuur van deze mensen. De overledenen worden ‘begraven’ in de rotswanden. Hier en daar kijkt een houten Tau Tau-pop star neer op de omringende rijstvelden. De begrafenisrituelen van de Toraja’s vormen een groots en indringend gebeuren, waarop buitenlandse bezoekers welkom zijn. Indien er tijdens ons verblijf een dergelijke begrafenis plaatsvindt, besteden we daar vanzelfsprekend uitgebreid aandacht aan. Tijdens deze drie dagen zijn alle maaltijden inbegrepen. Overnachting. (3O,2picknicklunches,1L,3D)
SCHITTERENDE WOONARCHITECTUUR IN TANAH TORAJA
De merkwaardige vorm van de huizen valt de bezoekers van Tanah Toraja onmiddellijk op. Volgens sommige antropologen zijn de daken van deze huizen de symbolische voorstelling van een buffelkop. Niet zo vergezocht, als men weet hoe belangrijk de buffel of karbau als offerdier en statussymbool in dit gebied wel is. Bij huizen van heel rijke bewoners zie je vooraan dikwijls een staak met tientallen horens van buffels, geslacht tijdens een dodenfeest. Anderen beweren dan weer dat zo’n typisch dak er net zo uitziet als een boot. Misschien hebben ook zij gelijk, want in tal van mythen is er sprake van een ware odyssee, die de Toraja’s over zee en tenslotte langs de Sa’danrivier – tot diep in Zuidcentraal-Sulawesi – deden belanden... Naast zijn speciale vorm en uitzicht, overstijgt een traditioneel Torajahuis – tongkonan – zijn functionele betekenis van ‘alleen wonen’. Tongkonan betekent immers letterlijk ‘zitten’ en bij uitbreiding ook ’je plaats in de maatschappij innemen’, een bijzonder belangrijk concept bij tal van volkeren uit de Indonesische archipel. In dit verband is de tongkonan dan ook de sacrale woonplaats van een vergoddelijkte oer-voorouder, die de familie stichtte. Zo’n huis is daarom beladen met een diepe symboliek, zowel wat betreft decoratie, grondplan als oriëntatie naar de verschillende windrichtingen. Zo is een voornaam huis in Torajaland niet alleen een dak boven het hoofd, maar vooral een symbolische weergave van het driedelige Toraja-universum. Dit universum bestaat steevast uit de Bovenwereld of Hemel, de Middenwereld of Aarde en een Onderwereld. Elke wereld wordt met dezelfde, conventionele kleuren uitgebeeld. Tegenover het woonhuis staat er meestal ook een rijstschuur, soms zelfs meerdere, als de bewoners heel welstellend zijn. Het ligt dan ook voor de hand dat deze rijstschuren niet alleen een praktische betekenis hebben, maar vaak ook echte statussymbolen zijn. Altijd ligt de voorkant naar de zuidelijke windrichting en – net zoals de woonhuizen – zijn de wanden versierd met polychrome, uit hout gesneden scènes uit het dagelijkse dorpsleven. Op het platform onderaan wordt gekeuveld of gerust. Tijdens grote ceremoniële aangelegenheden – zoals een dodenfeest – slapen daar de van heinde en ver toegestroomde familieleden. Dikwijls lijkt zo’n rijstschuur op een miniatuur replica van de tongkonan.
Centraal-Java, wieg van de stille kracht
Dag 12 RANTEPAO - MAKASSAR - YOGYAKARTA
Na een vroeg ontbijt verlaten we het grondgebied van de Toraja’s. Door een steeds wisselend landschap rijden we terug naar het zuiden. Aangekomen bij de kust lunchen we in Pare Pare, van waaruit de lokale vrachtschepen en Buginese Phinisi zeilschepen naar het 200km verdergelegen moedereiland Borneo vertrekken. In de namiddag bereiken we Makassar en de luchthaven Hassanudin, waar we aansluitend de binnenlandse vlucht nemen met Garuda naar centraal Java. Yoygyakarta, gesticht in 1755, heeft zich als gevolg van de politieke ontwikkelingen de laatste 60 jaar gemanifesteerd als meest Javaanse deel van het eiland. De stad mag dan ook beschouwd worden als het centrum van de hoogstaande Javaanse cultuur. Diner en overnachting in het SHERATON MUSTIKA YOGYAKARTA RESORT & SPA. (O,L,D)
Prambanan, hindoe-Javaans tempelcomplex
Dag 13 YOGYAKARTA
Ontbijt. Aan de rand van de stad begint onze dag met een rit per ‘becak’ of fietstaxi via de befaamde Jalan Malioboro. Deze ceremoniële boulevard was oorspronkelijk ontworpen door de eerste sultan van Yogyakarta en wordt nog steeds gebruikt door het koninklijke hof bij speciale gelegenheden. De brede voetpaden zijn nu de plaats waar souvenirwinkeltjes, straatverkopers, fietstaxi’s en paardentrams elkaar verdringen op zoek naar klanten. De batik kunst is nauw verweven met de traditionele Midden-Javaanse cultuur. In elk stadium van de lange rij ceremonies, kenmerkend voor de Javaanse levenscyclus, neemt deze kunstvorm een zeer voorname plaats in. Met eindeloos geduld en enorme vaardigheid creëren vrouwen de meest ingewikkelde motieven welke – na repeteerproces en verwerking – het kledingstuk of kunstdoek oplevert, dat geschikt is voor officiële gelegenheden. Het schaduwpoppenspel of ‘Wayang Kulit’ is in deze hofcultuur ontstaan en straalt een magie uit die nog steeds bij de Javanen onweerstaanbaar is en een belangrijk deel uitmaakt van hun pre-hindoeïstische levensrites. Lunch. Op de grens tussen de provincies Centraal-Java en Yogyakarta openbaart zich de vruchtbare vlakte van Prambanan. Deze vlakte ligt langs de Opakrivier en herbergt een waar openluchtmuseum van hindoe-Javaanse bouwwerken. Het tempelcomplex – gewijd aan de ‘Trimurti’ of drie-eenheid – is ongetwijfeld het meest imposante. Het bestaat uit niet minder dan 200 grote en kleine gebouwen, waarvan de meeste dateren uit de 9de eeuw v.Chr. De intrigerende reliëfseries in de galerijen van de drie hoofdtempels vertellen de eeuwenoude – en voor Javanen zo belangrijke – Ramayana en Krishnayana epen. De Loro Jonggrang – met haar bijzonder harmonieuze verhoudingen – vormt het stralende middelpunt van dit heiligdom. ’s Avonds nemen we de maaltijd in de stad en wonen we een voorstelling bij van een Javaans danstheater en hofdansen die in de vorige eeuw tot een uiterst verfijnde lichaamsexpressie verheven werden. Overnachting in het hotel. (O,L,D)
Borubudur, uniek boeddhistisch monument
Dag 14 YOGYAKARTA
Na een vroeg ontbijt rijden we naar het grootste boeddhistische bouwwerk ter wereld, gelegen ten noordwesten van de stad Yogya. Deze verbluffende terrassentempel is om een heuvel heen gebouwd en bevat naast vele nissen en stoepa’s, honderden reliëfs die het leven en de reïncarnaties van Boeddha weergeven. Van op het hoogste terras heeft men een imponerend uitzicht op de omgeving, dat gedomineerd wordt door het Menorehgebergte. Na een uitgebreid bezoek aan deze onvergetelijke tempel – die als een kosmisch baken tussen de dreigende vulkanen ligt – rijden we per fiets doorheen de lokale kampungs en leggen we contact met de plaatselijke bevolking. Lunch aan de voet van de Borubudur. Vervolgens keren we terug naar Yogya en genieten van enkele uurtjes rust, een ideale gelegenheid om gebruik te maken van de gerenommeerde spa van het Sheraton Mustika (optioneel) of een duik te nemen in het prachtige zwembad dat een kopie is van de lusthof van de vroegere sultans. Diner en overnachting in het resort. (O,L,D)
Dag 15 YOGYAKARTA - BALI - TANAH LOT
Ontbijt. In het Kraton of Paleis van Sultan Hamengkubowono X worden we begeleid door een van de leden van het Koninklijke hof. Dit paleis weerspiegelt voor de meeste bewoners nog steeds het spirituele hart van de Javaanse kosmos. Elk paviljoen, binnenplaats en boom heeft haar betekenis en is zo geplaatst om de harmonie tussen goden en mensen te bestendigen. Na dit bezoek nemen we de middagvlucht met Garuda naar Bali. Snacklunch aan boord. We betrekken onze kamers en houden diner in LE MERIDIEN NIRWANA RESORT & GOLF. (O,snacklunch,D)
Dag 16 TANAH LOT
Ontbijt. Als een van de zes belangrijkste heilige plaatsen die het eiland en haar volk moeten beschermen, werd de Tanah Lot zeetempel, opgedragen aan haar stichter, in de 16de eeuw op een zeer aparte locatie gebouwd. Na het wandelbezoek aan Tanah Lot kunnen we verder genieten van de faciliteiten van ons hotel, zoals een partijtje zwemmen of golf (optioneel). Facultatief kan er ook een ocean rafting worden gemaakt, waarbij we op de Indische Oceaan – op enige kilometers verwijderd van Bali – op zoek gaan naar scholen dolfijnen. Daar deze elegante dieren zich hier vaak ophouden, is de kans dan ook heel groot dat we tussen hen terechtkomen en hen de meest acrobatische sprongen zien maken rond onze boot. Het Bali Birdpark, waar we omringd worden door de meest exotische en kleurrijke vogels van Zuidoost Azië is ook een optie. Hier kuieren we rond en gaan de immense volière binnen, waar de paradijsvogel – enkel voorkomend in Nieuw Guinea – vrij rondvliegt temidden van papegaaien, kaketoes en loriketen. We kunnen tevens facultatief deelnemen aan een ‘whitewater’ rafting, een quad of een buggy avontuur. Hierbij genieten we van het superbe landschap van Bali op een avontuurlijke manier. Avondmaal en overnachting in het resort. (O,D)
Dag 17 DENPASAR - KUALA LUMPUR - EUROPESE LUCHTHAVEN
Ontbijt en vrije ochtend. Transfer naar de luchthaven in de late ochtend. Vertrek per regelmatige lijnvlucht van MALAYSIA AIRLINES naar Kuala Lumpur. Aansluitend per regelmatige rechtstreekse non-stop lijnvlucht van MALAYSIA AIRLINES naar een Europese luchthaven. Drank en maaltijden aan boord van de lange afstandsvlucht zijn inbegrepen. (O)
Dag 18 EUROPESE LUCHTHAVEN - BRUSSEL
‘s Morgens aankomst op de luchthaven en aansluiting per regelmatige lijnvlucht (ofwel per autocar) naar de luchthaven van Brussels Airport. Tijdens de korte vlucht zijn drank en snacks verkrijgbaar mits betaling. (Indien er geen feedervlucht met goede aansluiting beschikbaar mocht zijn, kan er ook een transfer per autocar voorzien worden.