|

Groenland
Hondenslede-expeditie door Liverpool Land

'De Inuit-cultuur is een deel van het cultureel erfgoed van onze wereld. We kunnen ze niet laten teloor gaan, zonder dat we zelf daarbij armer worden.' Jean Malaurie
- zeer exclusieve reis
- intens beleven van het Noordpoolgebied
- hondenslede en sneeuwschoenwandelen
- logies in tenten
- Nederlandstalige expeditieleiding
In Ittoqqortoormiit, een geďsoleerde nederzetting in Noordoost Groenland, leeft een handvol Inuit traditiegetrouw van jacht en visvangst. Voor deze Inuit is maart de maand waarin het nieuwe Pooljaar begint. De lange, ijzige en donkere poolnacht is achter de rug. Maandenlang droomde iedereen om weer de honden voor de sleden te kunnen spannen en ze over de weidse ijsvlakten te jagen. Dit is het echte leven voor hen. Samen met enkele Inuit trekken we een week met hondensleden door de wondere ijslandschappen van het Noordpoolgebied. We maken de circumnavigatie van Liverpool Land, een indrukwekkend bergmassief dat als een steile muur uit de Noordelijke IJszee rijst en een natuurlijke barričre vormt waarachter de Inlandsis, de grote ijswoestijn van Groenland, schuilgaat. Na de doorsteek van het Liverpool-gebergte gaat de tocht over de bevroren Noordelijke IJszee. Langs de kustlijn vinden we grote gletsjerfronten en torenhoge ijsbergen liggen als kastelen vastgevroren in de oceaan.
Deze expeditie is geen ‘klassieke’ hondensledetocht. We zijn te gast bij de Inuit en reizen met hen samen. We delen hun dagelijks leven en u dient open te staan voor hun eeuwenoude leefgewoonten. De tocht gaat door een gebied zonder enige toeristische infrastructuur. Het comfort is rudimentair, luxe onbestaande. Er zijn geen sanitaire voorzieningen en zich wassen is beperkt tot een ‘kattenwas’ met een handvol sneeuw. In ruil voor deze enkele ongemakken krijgt u een reeks unieke en onvergetelijke ervaringen en beleeft u een natuur met een buitenaardse schoonheid. Behalve een confrontatie met de overweldigende natuur, is deze reis een ware onderdompeling in het leven in het Noordpoolgebied en in de gebruiken van de Inuit. Een reis onder leiding van Willy Wouters. Stap voor stap zal hij u inwijden in deze fascinerende Arctische wereld.
Reisroute
| DAG 1 |
 |
LIJNVLUCHT NAAR IJSLAND |
| DAG 2-7 |
 |
HONDENSLEDE-EXPEDITIE |
| DAG 8 |
 |
TERUG NAAR DE BEWOONDE WERELD |
| DAG 9 |
 |
AFSCHEID VAN HET NOORPOOLGEBIED |
| DAG 10 |
 |
RETOURVLUCHT |
Reisroute Detail
|
| DAG 1 |
 |
LIJNVLUCHT NAAR IJSLAND |
| |
|
Lijvlucht vanuit Amsterdam of Parijs naar Keflavik. Luchthaventransfer naar Reykjavik. Hotelovernachting.
|
|
 |
| DAG 2-7 |
 |
HONDENSLEDE-EXPEDITIE |
| |
|
Ochtendvlucht van Reykjavik, via Kulusuk naar Constable Point. Als het kleine Fokker-toestel ons dropt in de dichtgevroren Hurry-fjord, staan enkele Inuit ons op te wachten. Vlakbij liggen de hondenspannen klaar voor het vertrek.
Na de kennismaking met ons Inuit-team, schikken we onze uitrusting en wordt de bagage vastgemaakt op de sleden. Iedere slede geeft plaats aan twee reizigers en wordt aangevoerd door een Inuit. Het striemende geluid van de zweep brengt het span in beweging. Iedere slede wordt getrokken door een meute van een tiental honden die gemakkelijk het equivalent van hun eigen gewicht kunnen trekken. Het duurt enige tijd eer we geacclimatiseerd geraken aan de omgeving en het gebeuren. We hebben dierenhuiden ter beschikking om op te zitten en iedereen zoekt de meest comfortabele houding.
We zetten koers in noordelijke richting en volgen Klitdal, een brede gletsjervallei die de weidse toendravlakten van Jameson Land en de langgerekte bergketen van Liverpool Land van elkaar scheiden. In de richting van de ondergaande zon tekenen de scherpe pieken van de Stauning Alps zich duidelijk af aan de horizon. Tijdens onze hondenslee-expeditie maken we de circumnavigatie van Liverpool Land. Het bergmassief beslaat een achtste deel van België en rijst als een steile muur uit de zee. Het vormt een natuurlijke barričre waarachter de Inlandsis, de grote ijswoestijn die twee derde van Groenland bedekt, schuilgaat. Ten zuiden van het Liverpool-massief ligt het fjordensysteem Scoresbysund met aan de monding een kleine nederzetting waar de jagers die ons vergezellen vandaan komen.
Voor de Inuit is maart de maand waarin het nieuwe Pooljaar begint. De lange, ijzige en donkere poolnacht is achter de rug. Maandenlang droomde iedereen om weer de honden voor de sleden te kunnen spannen en ze over de weidse ijsvlakten te jagen. Dit is het echte leven voor hen. Op dit moment van het jaar zijn zowel mens als dier euforisch en blij om weer op pad te kunnen. Het is weliswaar nog koud, maar het zonlicht zit al meer dan de helft van het etmaal boven de horizon. Iedere dag hebben we 20 minuten extra licht.
Licht brengt ook warmte. De warmte van de maartzon dringt slechts een tiental centimeter door de bovenste sneeuwlaag. Dit is veelal voldoende om op bepaalde plaatsen de onderliggende grond bloot te leggen. Het plantenleven is in een diepe winterslaap en de naakte grond vertoont enkel verdorde grassen en een bladerloze vegetatie. Hevige voorjaarswinden blazen her en der de sneeuw weg. Hierdoor kunnen rotsen en mossen voldoende warmte absorberen om lemmingen en poolhazen uit hun legers te lokken. Dergelijke plekken zijn eveneens geschikt voor een ontmoeting met muskusossen die op zoek zijn naar gras en wilgentwijgen. De omstandigheden in maart zijn nog onvoldoende om de trekvogels die in het zuiden overwinteren aan te trekken. De enige vogelsoorten die we tijdens dit seizoen op de tocht kunnen aantreffen zijn de sneeuwgors, de sneeuwuil, de sneeuwhoen en de raaf.
Tijdens de doorsteek van Liverpool Land dringen we diep door tot het bergmassief. We verkennen het door gletsjers getekende landschap. We trekken langs de voet van indrukwekkende fjordwanden van de ene nauwe passage naar de andere. Op ieder moment kijken we geďntrigeerd toe met welke behendigheid de Inuit met het hondenspan tussen de obstakels laveren. Tussen Inuit en hond is er een duidelijke band van respect en discipline. Husky’s zijn een kruising tussen honden en wolven en vormen sinds eeuwen een onmisbare schakel in het dagelijkse leven van de Inuit. De honden zijn bijzonder gehard tegen het ruwe klimaat en beschikken over een enorme kracht en uithoudingsvermogen. Een slede sturen en in bedwang houden is een vaardigheid die moet worden aangeleerd. Het gaat om eeuwenoude technieken die van vader op zoon worden overgebracht. Het is mooi om zien hoe de Inuit met het zwiepen van de zweep z’n hondenspan over het bevroren oceaanoppervlak stuurt. Hij kan met luide kreten de meute doen trager lopen, door smeltwater sturen en ze van steile hellingen naar beneden drijven.
Het expeditieleven krijgt snel een vast ritme. De dagelijkse routine met de honden, het smelten van sneeuw voor drinkwater, het uitzetten van de route, de verkennende wandelingen, de sledeverplaatsingen, de stops onderweg voor een warme drank. Bij het aankomen op onze bivakplaats maken we een sneeuwoppervlak effen en zetten we het tentenkamp op. Tijdens het opzetten van de tenten worden de primusvuren aangestoken en zorgen de Inuit voor een warm maal. Ook de avonden zijn fascinerend in het poolgebied. Bij een wolkenloze hemel kan het maanlicht een zilvergrijs, sprookjesachtig licht over het ijslandschap werpen en maken we een goede kans op het poollicht.
Eens we de oostelijke rand van Liverpool Land hebben bereikt wordt het landschap theatraal. Het verdere tochtverloop gaat grotendeels over de Noordelijke IJszee die op dat moment van het jaar volledig dichtgevroren is. We reizen over een onafzienbare ijsvlakte die langs de kust wel een dikte van enkele meters bereikt. De manier van reizen en voortbewegen door dit adembenemend landschap is sinds eeuwen onveranderd gebleven.
De bevroren oceaanvlakten bieden een kans op ijsberen. In maart verlaat de berin met haar jonge kroost haar winterverblijf en gaat op zoek naar voedsel. De jongen zijn dan zo’n twee maanden oud. Na het verlaten van het hol verwijdert de berin zich bijna onmiddellijk van het vaste land naar de open ruimte van het zee-ijs. Hier is ze met haar jongen min of meer gevrijwaard voor de poolwolf en gaan ze op zoek naar de kleine zeehond. Het wijfje van de kleine zeehond heeft op dat moment een leger onder het ijs gebouwd om haar jongen te werpen en ze te beschermen tegen koude en roofdieren.
De sledeverplaatsingen worden zoveel mogelijk afgewisseld met korte wandelingen om de omgeving te exploreren. Als de omstandigheden het toelaten, dan kunnen we de Inuit vergezellen tijdens hun jacht op zeehonden. Inuit jagen niet voor hun plezier. Ze hebben het vlees hard nodig om de honden te voeden. Jacht maakt sinds eeuwen deel uit van hun dagelijks bestaan. Indien u te gevoelig bent hiervoor, dan blijft u beter op een afstand.
We reizen door een fantastische wereld van ijs en sneeuw. De brede gletsjerfronten liggen er stil bij. Later, in de zomer, als het zee-ijs loskomt van het vasteland, zal de ijsgang de oceaanstroming volgen. Massa’s drijfijs zullen dan met de Oost-Groenlandstroom vanuit het Arctische Bekken langs de kust in zuidelijke richting worden gestuwd. Grootse ijsbergen zullen van de gletsjerfronten in de fjorden afkalven en zich met het pakijs in eenzelfde richting verplaatsen. Tijdens het overgrote deel van het jaar liggen deze ijsbergen als grote ijskastelen vastgevroren in het zee-ijs. Sommigen steken wel honderd meter boven het ijsoppervlak uit. Wie het poolgebied voor de eerste keer bezoekt, staat verbaasd over de vele soorten ijs. Wie er de tijd voor neemt zal heel veel verschillende patronen in het ijs ontdekken.
|
|
 |
| DAG 8 |
 |
TERUG NAAR DE BEWOONDE WERELD |
| |
|
Een steile bergpas leidt ons naar de brede en uitgestrekte Scoresby Sund-fjord. Na een omzwerving van een week bereiken we bij de zuidelijke punt van Liverpool Land de kleine nederzetting Scorebysund. De bewoners zijn grotendeels afhankelijk van de jacht om de familieleden en de sledehonden te voeden. Ook zijn ze economisch afhankelijk van de opbrengst van een deel van de huiden om onder meer brandstof, munitie en kledij te kopen. Alhoewel de voorbije decennia de meeste Inuit hun kleren uit dierenvellen ruilden voor westerse kledij uit het dorpsmagazijn, blijven ze gehecht aan hun tradities. Ze beschouwen de jacht niet als een overblijfsel uit het verleden, maar als een groot voorrecht en als een eerbaar beroep.
Afscheid nemen van de Inuit die ons de voorbije week vergezelden is moeilijk. Dank zij hen konden we een glimp opvangen van de leefgewoonten in het noordpoolgebied. De tocht was een confrontatie met een tijdloze wereld. We hebben geleerd dat in deze ruwe en onherbergzame omgeving niets voorspelbaar is. Dat het ruwe klimaat, de totale isolatie en de dagelijkse strijd om voedsel de hele levensfilosofie en cultuur van deze levenslustige bevolking markeren. Alle gebruiken en tradities zijn stuk voor stuk nodig om te overleven. Bij een reis door het noordpoolgebied wordt alles relatief.
’s Avonds zijn we te gast bij een familie voor een uitgebreid avondmaal in een bijzonder gezellige sfeer. Guesthouse overnachting.
|
|
 |
| DAG 9 |
 |
AFSCHEID VAN HET NOORPOOLGEBIED |
| |
|
In de voormiddag kuieren we rond tussen de kleurrijke houten huisjes en vangen een glimp op van het dagdagelijkse leven in een Inuit-nederzetting. Rond de middag worden we met een helikopter overgebracht naar de landingsbaan van Constable Point. Aansluitend nemen we de vlucht naar Reykjavik. Hotelovernachting.
|
|
 |
| DAG 10 |
 |
RETOURVLUCHT |
| |
|
Bustransfer naar de luchthaven te Keflavik en retourvlucht. |
| Fysieke conditie: |
|
De moeilijkheid van deze hondenslee-expeditie ligt in het gebrek aan comfort. Alhoewel een normale conditie en gezondheid volstaan, is het aanbevolen om de voorafgaande maanden een minimum te sporten (regelmatig wandelen, fietsen of zwemmen). Het verhoogt uw weerstand en u zal meer plezier beleven aan de reis. De hondenslee-expeditie bedraagt ongeveer 300 km. De sledetrajecten variëren tussen 3 en 6 uur/dag, afhankelijk van de terreingesteldheid. We hebben dagelijks de tijd voor wandelingen. De wandelingen hebben geen moeilijkheid. Wel dient iedereen bij zware passages mee te helpen om de slede over de hindernis te krijgen.
|
| Documenten: |
|
Voor IJsland en Groenland volstaan uw geldige identiteitskaart. Geen visum, nodig.
| Wandelingen: |
|
De sledetrajecten variëren tussen 3 en 5 uur per dag, afhankelijk van de terreingesteldheid. Het overige deel van de dag besteden we aan wandelen om de natuur te observeren. De wandelingen zijn gespreid over de dag, gebeuren op een rustig ritme en kennen geen moeilijkheid. | |
| Maaltijden: |
|
In Reykjavik hebben we twee avondmalen op restaurant. In Scoresbysund, op het eind van de sledetocht, schuiven we bij een familie aan tafel voor een uitgebreid diner. Tijdens de sledetocht zelf worden de maaltijden verzorgd door de Inuit. Het ontbijt bestaat uit een voedzaam mengsel van muesli en granen. De lunch bestaat uit warme soep, brood met worst of vis. Als avondmaal staan ondermeer ijsbeer, poolhaas, muskusos en zeehond op het menu. De vleesschotels worden geserveerd met afwisselend aardappelmoes, rijst en pasta. Als tussendoortje overdag zijn er voldoende chocolade en koekjes voorhanden. De dranken bestaan uit koffie, thee, fruitsap en chocolademelk. Het drinkwater wordt verkregen door het smelten van ijs en sneeuw. ’s Avonds wordt een messtent opgezet om gezamenlijk in te eten. De tent wordt lichtjes opgewarmd door primusbranders.
|
| Logies: |
|
2 hotelnachten in Reykjavik, 1 guesthouse overnachting in Scoresbysund. 6 nachten in tweepersoonstenten tijdens de hondenslede-tocht. De tenten zijn tunnel-expeditietenten. Ze bieden voldoende slaapruimte en hebben een kleine voortent voor de bagage. We voorzien iedere deelnemer van een thermarest-ligmat en een warme winterslaapzak. Alle deelnemers nemen actief deel aan het opzetten/afbreken van het tentenkamp. Mochten klimatologische omstandigheden ons er toe dwingen, dan kunnen we in een aantal gebieden uitwijken naar kleine jagershutten.
|
| Persoonlijke uitrusting: |
|
Na inschrijving krijgt u een gedetailleerde uitrustingslijst toegestuurd. Deze lijst wordt doorgenomen en uitgebreid besproken tijdens de bijeenkomst voorafgaand aan de reis. Indien u niet over het geschikte schoeisel en overkledij beschikt, dan voorzien wij u van ‘Nanok-laarzen’ (vergelijkbaar met de Laplandlaarzen van het merk Sorel) en een winddichte overkledij. Deze overkledij bestaat uit een nylon pak en is gevoerd met een warme fleece-stof.
|
| Gezondheid / inentingen: |
|
De Hoge Arctis is een zuiver en bacterieloos gebied. Er zijn geen speciale gezondheidsvoorzieningen noch inentingen nodig.
|
| Klimaat: |
|
De gemiddelde temperatuur bedraagt –20°C. De vochtigheidsgraad is 0. Noordoost-Groenland wordt in de volksmond de 'rivičra van het Hoge Noorden' genoemd en we hebben meestal een wolkenloze en diepblauwe hemel. Toch blijft de kans reeël dat we tijdens de reis ook worden geconfronteerd met een sneeuwbui of een blizzard. Half maart is het reeds 14 uur daglicht. De pasteltinten zijn van een buitenaardse schoonheid.
|
| Eigen aan de reis: |
|
Dit is geen ‘klassieke hondensledetocht’, maar een heuse exploratiereis aan de rand van de Noordpool. We reizen door een gebied zonder enige toeristische infrastructuur. De enige manier om te overnachten is in tenten. Het comfort is minimaal, de sanitaire behoeften gebeuren in de natuur en zich wassen wordt herleid tot een kattenwas met een handvol sneeuw. In ruil voor deze 'ongemakken' krijgen we een reeks unieke en onvergetelijke ervaringen. Gedurende een volle week verplaatsen we ons op dezelfde manier zoals de Inuit dit sinds duizenden jaren doen en we krijgen het voorrecht hun dagdagelijks leven te delen. Het expeditieleven en de leefgewoonten van de Inuit vergen van de deelnemers een zeker aanpassingsvermogen. Het sleutelwoord bij de Inuit is ‘misschien’. Eveneens zijn geduld en flexibiliteit belangrijke kenmerken in het noordpoolgebied. |
| Begeleiding: |
|
Willy Wouters ism. enkele Inuit uit de kleine nederzetting Scoresbysund. Hij zal u stap voor stap inwijden in de gebruiken en het dagdagelijks leven van een pooltocht. Eveneens zal hij u wegwijs maken in de leefgewoonten van de Inuit en in het aparte en fascinerende biotoop van het noordpoolgebied.
|
| Fotografie: |
|
Het Noordpoolgebied is een uitstekende locatie voor natuurfotografie. De landschappen zijn buiten het gewone en het licht is in deze periode van het jaar zacht en pastelgetint. Vele reizigers gaan er van uit dat fotografie in koude streken een onmogelijke zaak is, zeker als men tijdens de reis geen stroom voorhanden heeft. Onze ervaring heeft echter geleerd dat fotograferen, zowel digitaal als analoog, geen problemen stelt als men de nodige voorzorgen neemt. Het element fotografie wordt dan ook uitgebreid besproken op de bijeenkomst voorafgaand aan de reis. | |
|